D Sınıfı Ehliyet Hangi Araçları Kullanır? D Ehliyet Nedir, Kaç Yaşında ve Nasıl Alınır?
21.10.2026 - 22:21:15
D sınıfı ehliyet, minibüslerle birlikte yolcu kapasitesi sınırı olmadan tüm otobüsleri kullanmak için verilen sürücü belgesidir. Bu sınıf 24 yaşında alınır ve başvuru için B sınıfı sürücü belgesine sahip olmak zorunludur.
Bu rehberde D ehliyetin hangi araçları kapsadığını, kaç kişilik araç kullanılabildiğini, ehliyetin nasıl alındığını ve harç ücretini bulabilirsiniz. D ile D1 arasındaki farkı ve mesleki yeterlilik (SRC) belgesinin ne zaman gerektiğini de açıkladık.
D Sınıfı Ehliyet Nedir?
D sınıfı ehliyet, Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre minibüs ve otobüs kullanacaklara verilen sürücü belgesidir. Halk arasında otobüs ehliyeti olarak bilinen bu sınıf, 1 Ocak 2016'dan bu yana düzenlenen yeni tip sürücü belgesindeki 17 sınıftan biridir.
Karayolları Trafik Kanunu'na göre otobüs, yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücüsü dahil 9'dan fazla oturma yeri olan motorlu taşıttır; troleybüsler de bu tanıma girer. D sınıfında yolcu kapasitesi için bir üst sınır yoktur.
D Sınıfı Ehliyet Hangi Araçları Kullanır?
D sınıfı ehliyet, yolcu kapasitesi sınırı olmadan minibüs ve otobüsleri kullanma yetkisi verir. Bu sınıfla kullanılabilecek başlıca araçlar şunlardır:
- Şehir içi otobüsler: toplu taşımada kullanılan otobüsler
- Şehirlerarası otobüsler: uzun mesafe yolcu taşımacılığında kullanılan otobüsler
- Servis otobüsleri: personel veya öğrenci taşımacılığında kullanılan otobüsler
- Troleybüsler: kanundaki otobüs tanımına giren yolcu taşıma araçları
- Minibüsler: D sınıfı D1'i kapsadığı için sürücü hariç 16 yolcuya kadar olan minibüsler
- Hafif römorklu otobüsler: azami yüklü ağırlığı 750 kg'a kadar (dahil) römork takılmış araçlar
D sahibi ayrıca aşağıdaki sınıfların araçlarını da kullanabilir:
|
Kapsanan sınıf |
Kullanılabilen araç |
|
D1 |
Minibüs (sürücü hariç en fazla 16 yolcu) |
|
B |
Otomobil ve kamyonet |
|
B1 |
Dört tekerlekli motosiklet |
|
M |
Moped (motorlu bisiklet) |
|
F |
Lastik tekerlekli traktör |
Otobüse 750 kg'ı aşan bir römork takılacaksa DE sınıfı gerekir. D sınıfı kamyon kullanma yetkisi vermez; kamyonlar için C grubu sınıflardan birine sahip olmak gerekir.
D Ehliyet Kaç Kişilik Araç Kullanır?
D ehliyette yolcu kapasitesi için üst sınır yoktur; bu sınıfla her kapasitedeki otobüs kullanılabilir. D1 sınıfındaki sürücü hariç 16 yolcu sınırı D sınıfı için geçerli değildir.
Bu nedenle 16 yolcudan fazla kapasiteye sahip bir otobüs kullanmak istiyorsanız ihtiyacınız olan sınıf D'dir. Aracın oturma yeri sayısı ruhsatında yer alır; sürücü dahil oturma yeri 17'yi aşan araçlar minibüs değil otobüs sayılır.
D Sınıfı Ehliyet Kaç Yaşında ve Nasıl Alınır?
D sınıfı ehliyet 24 yaşında alınır ve başvuru için B sınıfı sürücü belgesine sahip olmak zorunludur. B belgesi olmayan bir aday doğrudan D sınıfına başvuramaz. Adayın ayrıca en az ilkokul mezunu olması, sağlık şartlarını taşıyarak sürücü sağlık raporu alması, D sınıfı için sürücü kursunu tamamlayıp sınavları başarması ve kanunda sayılan bazı suçlardan adli sicil kaydının bulunmaması gerekir.
D sınıfı, mevcut B belgesine sınıf eklenerek alınır. Süreç şu adımlarla ilerler:
- MEB'e bağlı bir motorlu taşıt sürücü kursuna kayıt yaptırılır.
- Teorik eğitim alınır ve MEB tarafından yapılan elektronik teorik sınava (e-sınav) girilir.
- Direksiyon eğitimi tamamlanır ve MEB direksiyon sınavına girilir.
- İki sınavı da geçen adaya motorlu taşıt sürücüsü sertifikası verilir.
- Harç, kart bedeli ve vakıf payı ödenir.
- randevu.nvi.gov.tr veya Alo 199 üzerinden randevu alınarak nüfus müdürlüğüne başvurulur.
- Sürücü belgesi PTT aracılığıyla beyan edilen adrese ücretsiz gönderilir.
Sertifika tek başına araç kullanma yetkisi vermez; sürücü belgesine dönüştürülmesi gerekir. Nüfus müdürlüğünde istenen belgeler şunlardır:
- Kimlik belgesi
- Motorlu taşıt sürücüsü sertifikası (sistemden kontrol edilir)
- En az ilkokul düzeyinde öğrenim belgesi
- Sürücü sağlık raporu
- Harç, değerli kâğıt (kart) bedeli ve vakıf payı ödemesi
- Son 6 ayda çekilmiş 1 adet biyometrik fotoğraf
- Kan grubu belgesi veya yazılı beyan
- Adli sicil kaydı (sistemden kontrol edilir)
Mevcut belgesine yeni bir sınıf ekleyecek olanlar, bu belgelere ek olarak mevcut sürücü belgesini de yanında getirmelidir.
Ticari amaçla yük veya yolcu taşımacılığı yapacak sürücülerden, sürücü belgesine ek olarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı mevzuatına göre mesleki yeterlilik (SRC) belgesi istenir. SRC, D sınıfı ehliyeti almanın değil, bu sınıfla ticari taşımacılık yapmanın şartıdır; ehliyet başvurusu için SRC belgesi gerekmez.
D ile D1 Arasındaki Fark
D ile D1 arasındaki fark, kullanılabilecek aracın yolcu kapasitesi ve asgari yaştır. D1 minibüslerle sınırlıyken D sınıfı yolcu sınırı olmayan otobüsleri de kapsar.
|
Ölçüt |
D1 sınıfı |
D sınıfı |
|
Kullanılabilen araç |
Minibüs |
Minibüs ve otobüs |
|
Yolcu kapasitesi |
Sürücü hariç en fazla 16 |
Üst sınır yok |
|
Asgari yaş |
21 |
24 |
|
Deneyim şartı |
B sınıfı belge |
B sınıfı belge |
|
Geçerlilik |
5 yıl |
5 yıl |
D sınıfı D1'i kapsadığından, D belgesi olan bir sürücünün ayrıca D1 almasına gerek yoktur. 24 yaşını doldurmamış adaylar ise 21 yaşında D1 sınıfıyla minibüs kullanmaya başlayabilir.
D Sınıfı Ehliyet Harç Ücreti 2026
D sınıfı ehliyet harç ücreti 2026 yılı için toplam 13.386,20 TL'dir. D sınıfı, harç tarifesinde B1, BE, C1, C1E, C, CE, D1, D1E, DE, G ve M sınıflarıyla aynı kademede yer alır.
|
Kalem |
Tutar (2026) |
|
Sürücü belgesi harcı |
11.271,20 TL |
|
Değerli kâğıt (kart) bedeli |
1.690 TL |
|
Vakıf hizmet bedeli |
425 TL |
|
Toplam |
13.386,20 TL |
Bu tutarlar nüfus müdürlüğüne başvuru aşamasında ödenir. Sürücü kursu, sınav ve sağlık raporu ücretleri bu tutara dahil değildir ve ayrıca ödenir. Mevcut ehliyetine bu sınıfı ekleyenler de eklenen sınıfın harcını, kart bedelini ve vakıf payını öder.
Belge süresi dolduğunda yenilenirken harç alınmaz; yalnızca kart bedeli ve vakıf payı olmak üzere toplam 2.115 TL ödenir.
D sınıfı ehliyet 5 yıl geçerlidir. Süre dolduğunda belge, yeni bir sürücü sağlık raporuyla nüfus müdürlüğüne başvurularak yenilenir.
Araç Kiralamak İçin D Ehliyet Yeterli mi?
Evet, D sınıfı ehliyet B sınıfını kapsadığı için otomobil kiralamada da kullanılabilir. AVEC Rent a Car ile araç kiralayabilmek için 21 yaşını doldurmuş olmanız, en az 2 yıllık sürücü belgesine sahip olmanız ve fiziksel sürücü belgenizi ibraz etmeniz gerekir; dijital belgeler ve aday sürücü belgeleri kiralama işlemlerinde kabul edilmez.
Bu şartları sağlıyorsanız online araç kiralama sayfamız üzerinden size uygun aracı seçip rezervasyonunuzu birkaç adımda tamamlayabilirsiniz. Ödeme yöntemi, ek sürücü ve diğer kiralama koşulları hakkında bilgi almak için şubelerimize başvurabilir veya 444 0 556 numaralı çağrı merkezimizi arayabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
D ehliyet kaç kişilik?
D ehliyette yolcu kapasitesi için üst sınır yoktur; bu sınıfla her kapasitedeki minibüs ve otobüs kullanılabilir. Kanuna göre otobüs, yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücüsü dahil 9'dan fazla oturma yeri olan motorlu taşıttır. Sürücü dahil oturma yeri 17'yi aşan araçlar otobüs sayılır ve D sınıfı gerektirir.
D ehliyet kaç yaşında alınır?
D ehliyet 24 yaşında alınır. Yaş şartının yanında B sınıfı sürücü belgesine sahip olmak da zorunludur. 24 yaşını doldurmamış adaylar 21 yaşında D1 sınıfını alarak sürücü hariç 16 yolcuya kadar olan minibüsleri kullanabilir.
D için B ehliyet şart mı?
Evet, D sınıfı ehliyet almak için B sınıfı sürücü belgesine sahip olmak zorunludur. B belgesi olmayan bir aday doğrudan D sınıfına başvuramaz. D, mevcut B belgesine sınıf eklenerek alınır ve başvuruda mevcut sürücü belgesi de getirilir.
D ehliyetle minibüs kullanılır mı?
Evet, D sınıfı ehliyet D1 sınıfını kapsadığı için minibüs kullanılabilir. D sahibi, sürücü hariç en fazla 16 yolcu taşıyan minibüsleri ayrıca belge almadan kullanabilir. D ayrıca M, B, B1 ve F sınıflarını da kapsar.
D ehliyetle kamyon kullanılır mı?
Hayır, D ehliyetle kamyon kullanılamaz. D sınıfı yolcu taşıma araçlarına yöneliktir; azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'ın üzerindeki kamyonlar için C1 veya C sınıfı ehliyet gerekir. D ile birlikte C sınıfına da sahip olan sürücüler hem otobüs hem kamyon kullanabilir.
D ehliyet SRC ister mi?
D ehliyet almak için SRC belgesi gerekmez. Ancak D sınıfıyla ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapacak sürücülerden, sürücü belgesine ek olarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı mevzuatına göre mesleki yeterlilik (SRC) belgesi istenir.
D ehliyet kaç yıl geçerli?
D ehliyet 5 yıl geçerlidir. Süre dolduğunda belge, yeni bir sürücü sağlık raporuyla nüfus müdürlüğünde yenilenir; yenilemede harç alınmaz, yalnızca kart bedeli ve vakıf payı ödenir.
Bu içerik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü bilgileri esas alınarak hazırlanmıştır. Harç tutarları 2026 yılı için geçerlidir.
